Urząd Gminy Łubianka

Kalendarz, Imieniny

Wtorek 25 Lipca 2017
Jakuba, Krzysztofa, Walentego

Wersje językowe

Informator gminny

Wyszukiwarka

Menu

Wideo galeria

Banery

e-puap
Profil zaufany

Licznik odwiedzin

Jesteś 1657 osobą na stronie

Treść strony

Wiatrak w Bierzgłowie

Wiatrak w Bierzgłowie po ukończonej w 2011 roku renowacji stał się jednym z najcenniejszych zabytków dawnej kultury wiejskiej na ziemi chełmińskiej. Powstał zapewne pod koniec XIX wieku jako jeden z kilku tego typu urządzeń pracujących w okolicy. Podczas inwentaryzacji przeprowadzanej przed rozpoczęciem prac konserwatorskich, odnaleziono belkę z napisem: „Piotr Jasinowski, 1867 rok”.

Właścicielem wiatraka była rodzina Waltrów. Ostatni młynarz - Władysław obsługiwał młyn do roku 1958. W latach późniejszych wiatrak był nieczynny. W 2007 r. Państwo Walter przekazali swoją własność - wiatrak, wraz z otaczającą działką parafii pw. Wniebowzięcia NMP w Bierzgłowie. 17 listopada 2009 r. wiatrak został wpisany do rejestru zabytków Kujawsko-Pomorskiego Konserwatora Zabytków. Starania podjęte przez Parafię zaowocowały odrestaurowaniem „koźlaka” i udostępnieniem go zwiedzającym.

Wiatrak typu „koźlak” nosi imię Jan Paweł i jest budowlą drewnianą, założoną na planie prostokąta. Posadowiono go na kamiennym fundamencie granitowym, łączonym zaprawą. Na nim oparto tzw. podwaliny i słup zwany sztembrem, stanowiący główną oś młyna. Drewniany korpus podzielono na trzy kondygnacje; zbudowano go w konstrukcji ramowej, oszalowano deskami a ich styki uszczelniono listewkami, dach pokryto gontem. U podstawy widać dyszel zwany „łogonem” lub „drągiem”. Obok drzwi, do których prowadzą schody, wycięto tzw. okno mączne do podawania worków ze zmieloną mąką. Nazwa „koźlak” wywodzi się od kozła, na którym osadzona jest oś wiatraka zwana słupem, umożliwiająca jego obrót w stronę wiatru wraz z wszystkimi urządzeniami. Cztery skrzydła, zwane śmigami poruszają oś zwaną wałem skrzydłowym, na której osadzone jest tzw. koło paleczne, napędzające urządzenia przemiałowe, a więc ciężkie kamienie młyńskie o średnicy około 120 cm. Wewnątrz wiatraka zamocowano też system kół zębatych pozwalających na łatwy transport zboża i mąki pomiędzy poszczególnymi kondygnacjami.

Z inicjatywy Parafii p.w. Wniebowzięcia NMP w Bierzgłowie, wnętrze wiatraka wyposażono  w tablice informacyjne i figury młynarza, kotów, pająka i myszy a także wybudowano piec chlebowy umożliwiający wypiek pieczywa w tradycyjny sposób.

Stary wiatrak osadzony na malowniczym  wzniesieniu jest celem turystycznych wypraw, a także miejscem gdzie od 2011 r. odbywają się zajęcia dydaktyczne prowadzone przez Stowarzyszenie Ekologiczne „TILIA” pn. „Od ziarenka do Bochenka” skierowane do dzieci i młodzieży z województwa kujawsko-pomorskiego. Zapisy, rezerwacja terminów w Szkole Leśnej na Barbarce. Tel. 56 6576085. Osoby indywidualne zainteresowane zwiedzaniem mogą kontaktować się z młynarzem. Tel. 56 6788185.

Tekst - Elżbieta Żeglarska

 

Ciekawe linki

Historia renowacji wiatraka
Szkoła Leśna na Barbarce
Warsztaty "Od ziarenka do bochenka"
Wiatraki w Polsce

Galeria

Ostatni młynarz w Bierzgłowie Władysław Walter - zdjęcie z ok. 1935 roku
Wiatrak w dniu przekazania do renowacji - 31 marca 2008 rok
Stan z dnia 30 października 2010 roku
Wiatrak po renowacji
Wiatrak po renowacji
Urządzenie "baba" pod wiatrakiem
Figurka młynarza w wiatraku
Wnętrze wiatraka
Wnętrze wiatraka
Logo wiatraka

Rozmiar czcionki

Wersja o wysokim poziomie kontrastu

Przełącz się na widok strony o wysokim kontraście.
Powrót do domyślnej wersji strony zawsze po wybraniu linku "Graficzna wersja strony" znajdującego się w górnej części witryny.