Urząd Gminy Łubianka

Kalendarz, Imieniny

Piątek 31 Marca 2017
Beniamina, Balbiny, Kornelii

Wersje językowe

Informator gminny

Wyszukiwarka

Menu

Wideo galeria

Licznik odwiedzin

Jesteś 10497 osobą na stronie

Treść strony

Rys historyczny

Początki osadnictwa na terenie gminy w okresie średniowiecza wiążą się nierozerwalnie z działalnością misyjną pierwszego biskupa Prus Christiana. Spisujący po 400 latach (w 1667 r.) archidiakon Ludwik Strzesz przytoczył słowa biskupa: "Od bierzmowania głów wprowadzamy nazwę Bierzgłowo". Potwierdzeniem tego wersu są wyniki badań archeologicznych - na terenie Bierzgłowa znaleziono jeden z najstarszych zabytków sztuki sakralnej na terenie północnej Polski, a mianowicie krzyżyk łączony z wpływami bizantyjskimi, mający wiele cech podobnych do krzyżyków rozdawanych na innych terenach neofitom.

We wsi Zamek Bierzgłowski, w miejscu gdzie znajduje się obecnie zamek, już na pocz. XIII w. istniały formy osadnicze. W okolicach tego miejsca znajdował się gród pruskiego wodza Pippina - pierwszej ofiary ekspansji Krzyżackiej na Ziemi Chełmińskiej. Zamek zbudowany w 1260 r. został zniszczony dwukrotnie w latach 1263 i 1277 w wyniku najazdu Litwinów i Jaćwięgów. Odbudowany, posiadał duże znaczenie strategiczne do 1414 r., kiedy w wyniku wojny polsko-krzyżackiej został poważnie zniszczony. Do 1929 r. zamek posiadał różnych właścicieli. W 1929 r. został zakupiony przez Kurię Biskupią Diecezji Chełmińskiej. Od 1946 r. do 1950 r. zamek był siedzibą ks. biskupa łuckiego Adolfa Szelążka. Znacjonalizowany w roku 1950 służył do roku 1991 jako dom pomocy społecznej. W roku 1992 został zwrócony Kościołowi i poddany gruntownemu remontowi. W 1994 r. na mocy dekretu biskupa diecezji toruńskiej, na terenie zamku utworzono Diecezjalne Centrum Kultury.

Przybycie na teren obecnej gminy Krzyżaków wiąże się z powstawaniem nowych wsi na prawie niemieckim. Pierwsze udokumentowane osady rycerskie to: Bierzgłowo (1232 r.), Przeczno (1251 r.), Biskupice (1251 r.), Pigża (1257 r.), Brąchnowo (1443 r.). Pigża stanowiła od 1345 r. własność szpitala p.w. Św. Ducha w Toruniu, a od 1415 - klasztoru benedyktynek w Toruniu. Od 1414 r. na własność miasta Torunia przeszła wieś Łubianka, a od 1434 r. wsie: Koryta i Leszcz. We wszystkich tych wsiach powołano urzędy sołtysów, co świadczy o randze tych wsi w ówczesnych czasach. W 1457 r. na mocy dekretu króla Kazimierza Jagiellończyka zostały nadane na własność Rady Miejskiej Torunia m.in. wsie Łubianka i Bierzgłowo, tworząc tzw. klucz bierzgłowski. Pozostała część obecnego terenu gminy trafiła w ręce patrycjuszy toruńskich w zamian za pożyczki udzielone królowi.

W ll poł. XVI w. dużą rolę na terenie ziemi chełmińskiej odegrała reformacja. Kościół w Bierzgłowie przejściowo trafił w ręce ewangelików. Pomyślny rozwój gospodarczy terenu po ll pokoju toruńskim (1466 r.) został przerwany w wyniku wojen szwedzkich, a następnie wojny północnej oraz epidemii dżumy z lat 1708-10. Działania wojenne i epidemia spowodowały znaczne straty - liczba mieszkańców spadła o 40%, praktycznie wszystkie zagrody zostały zniszczone. Dzięki polityce gospodarczej Rady Miasta Torunia wsie miejskie i wsie z klucza bierzgłowskiego osiągnęły w ll poł. XVIII w. poziom sprzed potopu szwedzkiego. W wyniku I rozbioru Polski, teren obecnej gminy znalazł się w zaborze pruskim. Na krótko w latach 1807-15 znalazł się na obszarze Księstwa Warszawskiego, aby ponownie trafić do zaboru pruskiego (do 21 stycznia 1921 r.). W okresie międzywojennym gmina Łubianka należała administracyjnie do powiatu toruńskiego i województwa pomorskiego.

Okres ll wojny światowej odcisnął się na terenie gminy masowymi wywłaszczeniami i wysiedleniem ludności polskojęzycznej. Niemcy wkroczyli na te tereny 6 – 7 września 1939 r. Niemcy przy pomocy miejscowego Selbstchutzu rozpoczęli eksterminację ludności polskiej poprzez wywłaszczenia i wysiedlenia. W miejsce wysiedlonych osadzano ludność niemieckojęzyczną z krajów bałtyckich i rumuńskiej Besarabii (stąd kolonistów nazywano „Besarabami”). 8 października 1939 r. Selbschutz zatrzymał wójta gminy Łubianka – Jana Podwojskiego i wraz z czterema innymi mieszkańcami gminy osadził w areszcie w Łubiance. Więźniowie zostali następnie rozstrzelani w lesie w okolicy Lulkowa.  Obecnie, w wyniku reformy administracyjnej państwa, gmina Łubianka leży w reaktywowanym powiecie toruńskim, wchodzącym w skład województwa kujawsko-pomorskiego.

Rozmiar czcionki

Wersja o wysokim poziomie kontrastu

Przełącz się na widok strony o wysokim kontraście.
Powrót do domyślnej wersji strony zawsze po wybraniu linku "Graficzna wersja strony" znajdującego się w górnej części witryny.